Als een kind (tijdelijk) niet thuis woont, roept dat bij iedereen veel gevoelens op: verdriet, onzekerheid, boosheid of verwarring. Je wilt er als ouder of verzorger zijn voor het kind, terwijl je zelf ook met vragen en zorgen kunt zitten. Op deze pagina vind je verhalen van experts, ervaringsdeskundigen, praktische tips, podcasts en informatie die kunnen helpen om het kind écht te steunen op een manier die bij jullie past.
Na twintig jaar weer met z’n tweeën te zijn, veranderde ons leven in één klap: onze dochter overleed plotseling. Zij had drie kinderen uit twee huwelijken. Kort na haar overlijden stonden twee kleinkinderen van ons op de stoep met de vraag: “Mogen we bij jullie komen wonen, want thuis gaat het niet goed?”
Onze eerste reactie was natuurlijk “ja” en dan heb je van de een op andere dag twee (klein)kinderen fulltime in huis van 12 en 10 jaar oud. Kort daarna keken we elkaar met vragende ogen aan: “Hoe laat gaan kinderen van die leeftijd ook alweer naar bed? Hoeveel zakgeld krijgen ze? Help!” “Straks hebben we 10-minuten gesprekken op school. Waar zijn we aan begonnen en hoe pakken we dit aan?”
Het werd druk in huis, maar dat had ook wel wat. We werden al snel geconfronteerd met het feit dat wij geen opa en oma meer waren, maar dat we opvoeders waren geworden. Dat was voor ons echt wel een schok.
Met geluk werden wij op het spoor van Jeugdzorg en Pleegzorg gezet en kregen we echte en voor ons accurate hulp. We vonden het wel erg pijnlijk dat er werd onderzocht of wij wel geschikt waren om onze kleinkinderen als pleegouders op te voeden. Uiteindelijk werd mijn vrouw de voogdes van onze twee kleinkinderen en dankzij de externe hulp kregen we structuur. We konden ergens terecht met vragen en kregen bijvoorbeeld hulp bij het maken van schoolkeuzes voor de kinderen. De jongens voerden regelmatig gesprekken over hun gevoelens, wat voor ons fijn was omdat wij worstelden met ons eigen verdriet.
Wij hadden verdriet om het verlies van onze dochter en zij om het verlies van hun moeder. Het was voor ons allemaal een verdrietige en moeilijke periode. Als oud politieman vond ik het ook moeilijk om mijn emoties te laten zien aan de kinderen.
Ook hier kregen we handvatten voor en we spraken met de kinderen af: “Wat je ook doet, het is goed.” “Er is geen draaiboek voor het verwerken van verdriet, iedereen mag dit doen op ieder zijn of haar manier.” We hebben ze geleerd dat het normaal is om het erover te hebben. We bespraken wekelijks tijdens het avondeten: “Hoe zit jij in je vel?”, “Heb je iets extra’s nodig?”. Het gemis van onze dochter en hun moeder blijft, maar samen zijn wij er wel doorheen gekomen.
In ruim elf jaar zijn we samen naar een nieuwe fase in ons leven gegroeid. We hebben onze kleinkinderen zien opgroeien en lief en leed met elkaar gedeeld. Inmiddels zijn ze allebei uitgevlogen en hebben ze hun eigen plek in het leven gevonden. Dat geeft ons een mooi en gerust gevoel.
Toen onze kleinkinderen net bij ons kwamen wonen, kozen we ervoor om gewoon als opa en oma te functioneren. Terugkijkend had het misschien geholpen om meteen duidelijk te maken dat onze rol zou veranderen. Dat we in naam misschien opa en oma bleven, maar in de praktijk de verantwoordelijkheid van ouders op ons zouden nemen. Zo hadden we veel onduidelijkheden en verwachtingen kunnen voorkomen.
Wat wij eraan hebben overgehouden, is dat wij door deze situatie met onze tijd zijn meegegaan. De kinderen hebben ons bij de les gehouden en ons laten zien dat het leven doorgaat en verandert. Uiteindelijk kijken we terug op een bijzondere en waardevolle periode, waarin we veel hebben geleerd en mooie momenten hebben meegemaakt. Maar de omstandigheden waaronder dit op ons pad kwam, hadden we natuurlijk nooit willen meemaken.
Wanneer een kind tijdelijk of voor langere tijd niet thuis woont, heeft dat vaak veel impact op het kind én op het gezin. Het kind kan verschillende gevoelens tegelijk hebben, zoals verdriet, opluchting, boosheid of onzekerheid. Ook voor ouders kan het moeilijk zijn. Je kunt verdriet, gemis, machteloosheid of schuldgevoel ervaren. Het kan lastig zijn om je eigen emoties te dragen en tegelijkertijd beschikbaar te blijven voor je kind.
Wat kun je doen?
Tot slot
Als een kind niet thuis woont, kunnen zowel het kind als de ouders te maken krijgen met gevoelens van verdriet, gemis, onzekerheid en machteloosheid. Juist dan is het belangrijk om de verbinding met elkaar te blijven zoeken en het kind te laten merken: je hoort bij ons en je blijft belangrijk voor ons. Je hoeft de situatie niet op te lossen of alle moeilijke gevoelens weg te nemen. Door beschikbaar te blijven, goed te luisteren, het gewone leven zoveel mogelijk door te laten gaan en ook goed voor jezelf te zorgen, help je je kind om zich ondanks de veranderingen verbonden en gesteund te blijven voelen.
Misschien wil je pleegouder worden of ben je op zoek naar meer informatie over de wereld van pleeggezinnen? Op pleegzorg.nl vind je alle benodigde informatie.
pleegzorg.nl